Ứng dụng Hệ thống thông tin dịch bệnh động vật Việt Nam (VAHIS) trong công tác quản lý, giám sát và báo cáo dịch bệnh

VAHIS là hệ thống thông tin trực tuyến do Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng và triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước nhằm quản lý, cập nhật, tổng hợp và khai thác dữ liệu dịch bệnh động vật. Hệ thống cho phép kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cấp quản lý từ cơ sở đến Trung ương, bảo đảm dữ liệu được cập nhật đồng bộ, kịp thời, chính xác và minh bạch.

Xác định vai trò quan trọng của hệ thống trong công tác quản lý dịch bệnh, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Ngãi đã phân công cán bộ chuyên trách thực hiện việc quản trị, cập nhật và khai thác dữ liệu trên VAHIS. Khi phát hiện dịch bệnh và nhận được báo cáo ổ dịch từ địa phương, Chi cục phối hợp với chính quyền địa phương, hướng dẫn cơ quan chuyên môn điều tra dịch tễ, đồng thời cập nhật đầy đủ các dữ liệu theo quy định lên hệ thống.

Bản đồ số giám sát dịch bệnh động vật trên Hệ thống thông tin dịch bệnh động vật Việt Nam (VAHIS), hỗ trợ theo dõi vị trí, diễn biến và tình trạng xử lý các ổ dịch trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi

Thông qua VAHIS, toàn bộ thông tin liên quan đến ổ dịch như địa điểm xảy ra dịch, thời gian phát sinh, số thôn, số hộ chăn nuôi bị ảnh hưởng, số lượng động vật mắc bệnh, chết, tiêu hủy, tình trạng xử lý ổ dịch và các biện pháp phòng, chống dịch được quản lý tập trung trên môi trường số. Điều này giúp cơ quan quản lý các cấp theo dõi sát diễn biến dịch bệnh, đánh giá nguy cơ lây lan, kịp thời tham mưu và triển khai các giải pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.

Trong năm 2025, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Ngãi đã thực hiện cập nhật đầy đủ 118 ổ dịch phát sinh trên địa bàn tỉnh lên hệ thống VAHIS, gồm 71 ổ dịch Dịch tả lợn Châu Phi, 30 ổ dịch Viêm da nổi cục, 12 ổ dịch Cúm gia cầm, 03 ổ dịch Lở mồm long móng và 02 ổ dịch Dại chó.

Tiếp tục phát huy hiệu quả của hệ thống, trong 6 tháng đầu năm 2026, Chi cục đã cập nhật kịp thời 41 ổ dịch phát sinh trên địa bàn tỉnh, gồm 21 ổ dịch Dịch tả lợn Châu Phi, 14 ổ dịch Viêm da nổi cục, 04 ổ dịch Cúm gia cầm, 01 ổ dịch Lở mồm long móng và 01 ổ dịch Dại chó. Tất cả các ổ dịch thuộc diện phải báo cáo đều được cập nhật đầy đủ, đúng thời gian quy định trên hệ thống VAHIS ngay sau khi địa phương báo cáo.

Hệ thống VAHIS hỗ trợ tổng hợp, phân tích và trực quan hóa dữ liệu dịch bệnh động vật thông qua các biểu đồ thống kê, phục vụ công tác giám sát, dự báo và chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh.

Việc ứng dụng VAHIS không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả giám sát và quản lý dịch bệnh mà còn tạo bước chuyển biến rõ nét trong công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số của ngành thú y. So với phương thức tổng hợp báo cáo thủ công trước đây, hệ thống giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý thông tin, giảm thiểu sai sót trong quá trình tổng hợp số liệu, đồng thời nâng cao tính chính xác, đồng bộ và minh bạch của dữ liệu chuyên ngành.

Bên cạnh đó, dữ liệu được lưu trữ tập trung trên nền tảng số giúp thuận lợi cho công tác tra cứu, thống kê, phân tích và đánh giá tình hình dịch bệnh theo từng địa phương, từng loại bệnh và từng giai đoạn. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ công tác dự báo nguy cơ dịch bệnh, xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch, hoạch định chính sách phát triển chăn nuôi cũng như đáp ứng yêu cầu báo cáo, chia sẻ dữ liệu với cơ quan quản lý cấp trên.

Lực lượng thú y và chính quyền địa phương tổ chức tiêu hủy lợn mắc bệnh Dịch tả lợn Châu Phi tại thôn Mô Lang, xã Ba Tô,

Trong thời gian tới, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Ngãi sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng cập nhật dữ liệu, tăng cường khai thác hiệu quả các tiện ích của hệ thống VAHIS, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý, giám sát và phòng, chống dịch bệnh động vật. Qua đó góp phần thực hiện thành công mục tiêu chuyển đổi số ngành Nông nghiệp và Môi trường, bảo vệ an toàn dịch bệnh cho đàn vật nuôi, bảo đảm phát triển chăn nuôi bền vững và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh.